Lũ đầu mùa
(Trong tập truyện ngắn Lũ đầu mùa của Trương Anh Quốc (Giải II Văn học tuổi 20 lần III))
Cha mẹ
không còn, anh em không có, gà chó cũng không nuôi. Ai mà không biết đó là Qoèo
ở làng Gia Cát, kể cả một đứa con nít.
Qoèo
chẳng trùng với tên ai trong cái làng, cái xã này; cũng có thể trong cái huyện
này nữa.Có lẽ người ta biết Qoèo vì Qoèo thường đi làm công khắp nơi, hôm nay
chú Chín Sún xóm trên gặt lúa: Qoèo
ơi, ngày mai cô Tư xóm giữa bừa đám ruộng lầy:Qoèo hỡi, ngày kia nhà
ông Năm Dừa xóm dưới đào giếng: Qoèo
à, giúp dùm vài bữa nghe mày. Qoèo nhận lời hết, được thể ai cũng
xí phần Qoèo.
Hôm cô
Tư đi chợ nấu cơm trưa cho đám gặt, thấy Qoèo hì hục phụ hồ xây chuồng heo nhà
ông Sáu, cô dừng xe chống nạnh hỏi nửa đùa nửa thật:
- Ê sao
hôm qua ừ với tao rồi mà hôm nay lại làm ở đây mày ?
Qoèo
gải đầu gải tai:
- Tại
nhiều người dặn quá nên tui quên, thôi ngày mai tui sẽ sang, chút xíu là xong
chứ mấy !
Ông Sáu
nghe cô Tư rủ rê mới nói với Qoèo:
-
Mai tiện tay mày làm ở đây luôn đi, khi nào xong thì qua làm cho cô Tư cũng
không trễ, mà thôi, nếu xong sớm thì mày qua sớm chứ để cô Tư chờ...
Qoèo
nghe mát cái lổ tai, gật gù cái đầu, Qoèo vác xẻng xúc hồ, bưng gạch ào ào mà
không thấy mệt, làm cho xong để đi làm cho cô Tư. Ai cũng thích kêu Qoèo làm vì
Qoèo làm khỏe mà không cần trả tiền công, chỉ nấu ăn hai bữa trưa tối với nửa
buổi là xong, việc nặng thì thêm một bữa nửa chiều, thỉnh thoảng có gói thuốc
chim xanh, thế là việc gì cũng rẹt rẹt ba mươi giây.
Đến
mùa, Qoèo làm việc không ngơi tay nhưng Qoèo lại mập mạp, còn hết mùa không làm
gì nhiều mà Qoèo ốm nheo, Qoèo ở trần, hai cái xương vá nhô cao. Do không đi
làm Qoèo ăn uống không đầy đủ. Qoèo hay có tật xâm, hễ mệt và đói là té, có lần
té sấp, có lần té ngửa. Mấy người nói Qoèo bị té ngửa nên thần kinh bị chập
nhưng Qoèo chối, rằng cứ nói xấu Qoèo hoài rồi Qoèo ế vợ là Qoèo bắt đền, chỉ
thấy cái lần té sấp, hai cái răng cửa của Qoèo bị gãy thiệt. Răng gãy mà Qoèo
lại hay cười mới chết chứ ! Mấy cô gái làng trên xóm dưới lại thích chọc cho
Qoèo cười hoài. Nhiều người bày là phải trồng răng giả để mà ăn nói với con gái
chứ. Qoèo thấy có lý, dành dụm mấy tháng trời, trồng lại hết mớ tiền, lại
thiếu, Qoèo đi mượn. Hàng xóm nghe Qoèo trồng răng để gặm xương nên ai cũng
thương mà cho không. Nhưng mới trồng được mấy bữa, khi đi đêm về, đang xuống dốc,
đường vồng, cái đèn pin đứt tóc, Qoèo lại lao xuống ruộng sâu, hàm răng giả rơi
xuống đám lúa đang trổ bông. Hôm sau Qoèo dậy sớm tìm cả ngày mà cũng không
ra. Qoèo nói không có hàng…tiền đạo thì hậu vệ chắc cũng tốt, với lại răng
trống khi cười sẽ thông mũi mát họng chứ có sao đâu !
Dạo rày
việc đồng áng cũng thơ thơ. Không như lúc trước còn làm ba vụ nên phải chọn lúa
ngắn ngày; lúa ngắn ngày năng suất thấp, suốt ngày trên đồng để sạ, làm cỏ, đắp
nước, bón phân rồi lo gặt lại... Nội việc lúa má đã thở không kịp lại còn trồng
mía ép đường, rồi trồng sắn khoai, sắn thì phải bào vỏ chặt phơi khô nên công
việc ngập đầu. Bây giờ đất không còn trồng mía do nhà máy đường thua lỗ nặng
phá sản từ mấy lâu rồi. Trồng sắn cũng khỏe re vì bán sắn tươi cho nhà máy tinh
bột. Thuế ruộng đất cũng đã giảm rất nhiều, làm có hai vụ cũng đủ ăn, xuống
giống diệt cỏ là xong, đến kỳ bón phân rồi chờ đến ngày gặt. Tuốt lúa cũng tuốt
bằng máy có gắn động cơ chứ không đạp bằng chân hùng hục hay đạp trâu như
trước nên phụ nữ hay con nít tuốt cũng được. Cũng đạp máy tuốt mà Qoèo làm hư
mấy cái trong xóm rồi, Qoèo đạp mạnh quá, cái thì vỡ nhông cái thì gãy chân
đạp. Gối vụ, đàn ông con trai xong mùa màng ra thành phố làm việc hết, phụ hồ
cũng có ít tiền chứ ở nhà đâu có việc chi. Đi hết rồi ông hai Héo trong xóm
chết không có người khiêng, một mình Qoèo phải chịu một đòn.
Mấy bữa
này bà Tính bệnh không dắt bò ăn được, bà thấy Qoèo ở nhà không làm gì thì nhờ
giữ giùm. Qoèo thấy thương cho bà Tính, nhà không có người mà nuôi bò như nuôi
con mọn chi cho cực. Bà Tính lại nói không có con cháu gì, nuôi con bò cho có
bạn cũng vui. Qoèo đồng ý giữ bò cho bà Tính vài bữa đến khi bà hết bệnh chứ
con bò mới đẻ con, không có cỏ là không sữa cho bú, bò con sẽ mất sức mà không
lớn vì đâu như con nít, mẹ không có sữa là ăn sữa bột hay đi bú nhờ, bò mà đi
bú ké là bị đá cho dập răng hàm răng dưới. Qoèo thấy mấy cái răng bị gãy mà
nhai cơm đã trệu trạo. Bò chỉ có một hàm răng dưới, gãy thì lấy chi gặm cỏ !
Không biết bò mấy tuổi thì thay răng, bò bị gãy răng, răng có mọc lần thứ hai
hay không? Qoèo đứng trầm ngâm suy nghĩ trước chuồng bò một lúc lâu rồi mới gọi
bà Tính.
Bà Tính
ráng dậy tháo nêm cổng chuồng bò, tay bà run lắm, thấy thế Qoèo đỡ lấy cái dùi
cui đóng ngược chiếc nêm văng, tháo ba thanh cổng dựng vào góc cẩn thận rồi dắt
bò ra khỏi chuồng. Bà Tính dặn với theo:
-
Con chỉ dắt ra bờ mương thôi chứ đừng có dắt vô bờ ruộng của người ta nghe con
!
-
Dạ.
Qoèo
cầm dây mũi dắt con bò ra đồng, con bò con lông vàng ươm lon ton chạy theo sau,
có lúc nó dừng lại ngửa cổ lên nhìn trời nhìn đất nhìn mây trông chừng lạ lắm.
Mới ra cửa đồng, thấy bà Út đang bưng cái mủng hốt phân urê vãi trên bờ cỏ,
Qoèo thấy lạ hỏi :
-
Bà bị khùng hay sao mà không vãi phân dưới ruộng mà vãi trên bờ ?
-
Mi bị khùng thì có ! Bón phân để lấy cỏ cho bò ăn đó ! Hôm nay mới mua bò hả ?
Bà Út
chọc chứ bà biết thằng Qoèo giữ bò dùm cho bà Tính, thấy con bò là biết ngay
rồi. Nhưng Qoèo cứ chối giãy nảy:
-
Tui giữ dùm thôi chứ tiền không có mua gạo lấy đâu mua bò, tại bà Tính đang bị
đau…
-
Đau gì, có nặng lắm không ?
-
Sao tui biết, hỏi bả ấy !
Bà Út
thấy cái thằng hôm nay nói chuyện dễ ghét quá, bà lật đật vãi cho hết nhúm phân
rồi cắp cái mủng te tái chạy về.
Qoèo
nhìn quanh, thấy bờ ruộng nào cỏ cũng xanh um nhưng hai đầu bờ đều đóng cọc và
rào bằng mấy nhánh gai tre. Qoèo nhớ lại mấy bữa rồi xã bắt loa rao cấm lẻ trâu
bò ăn trên bờ ruộng. Qoèo thấy cũng kỳ, con trâu con bò quanh năm nai lưng cày
bừa trên cánh đồng lại không được gặm cỏ trên chính cánh đồng ấy. Thế thì tội
nghiệp quá, bất công quá ! Phải chi có máy cày thì cũng đỡ tội cho chúng, nhưng
ruộng bậc thang và lầy lội thế này thì làm sao dùng máy cho được, thôi làm thân
con trâu con bò thì suốt kiếp mang cái ách trên cổ. Nghĩ đến đó tự nhiên thằng
Qoèo bật cười khanh khách, tuy nó làm nhiều chứ cũng sướng hơn con trâu con bò
vạn lần.
Qoèo
không biết cho bò ăn chỗ nào, thấy bờ mương không có ai rào Qoèo dắt đại ra bờ
mương. Bờ mương để dẫn nước chung nên không ai rào là phải. Nước mương đầy mắp
chắc là thôn Gia Cát Hạ đang đắp nước. Qoèo cho con bò mẹ nhảy qua mương.
Nó nhảy qua cái vèo rồi gặm cỏ rào rạo, nó ăn liếng thoắng, trào cả bọt ra hai
bên mép, gặm đến nhổ cả gốc cỏ lên như là lâu lắm rồi không được gặm cỏ. Một
lát sau con bò con cũng nhảy được qua mương và chạy lại gần bò mẹ, bò mẹ chỉ
liếc nhìn con rồi cắm đầu cắm cổ ăn.
Qoèo
ung dung nhìn trời nhìn đất. Bỗng có tiếng xe máy chạy ngang đường, có người hô
lên: Bắt trâu bò đó ! Qoèo hoảng hồn
kéo cho bò chạy, nhưng con bò mải ăn không chịu đi, nó gằm đầu xuống gặm cỏ.
Qoèo dùng hai tay kéo dây thừng dừa ướm chừng như đứt cả cái lổ mũi con bò, nó
nhăn mặt, nước mắt nước mũi chảy thòng lòng nhưng cũng không chịu bước, nó lè
cái lưỡi dài ngoằn cố gặm thêm chút nữa. Ông trưởng thôn thôn bên đã chạy xe
đến gần rồi. Qoèo lại không có cầm theo roi, không biết phải làm sao. Qoèo chạy
ra phía sau đẩy đít con bò nhưng nó khỏe quá, bốn chân trụ vững như cột nhà. Bí
quá Qoèo trở ngược khúc dây mũi quất túi bụi vô chân, vô mông, vô khấu đuôi nó.
Con bò đau quá nhảy qua bờ mương và chạy một mạch đến rừng keo gần đó, Qoèo
đánh thêm một cái thật mạnh cho con bò chạy thẳng vào rừng keo mới lớn um tùm.
Qoèo
nhìn lại, thấy còn con bò con vẫn đứng nhìn ngơ ngác, nó chẳng biết chuyện gì
xảy ra, và nó cũng không nhảy qua con mương để chạy theo mẹ được. Không lẽ để
con bò con đứng đó thì trước sau gì cũng bị phạt, Qoèo cột dây mũi bò vào thân
keo rồi quay trở lại. Làm sao đây? Chú bò con chưa được xỏ mũi. Nó cũng
còn nhỏ quá để làm giòm, làm sao dắt đi cho được. Bí quá Qoèo ôm
con bò nhảy qua mương chạy một mạch vào rừng keo.
Mấy hôm
sau có giấy báo cho bà Tính đóng phạt, bà chưa hết đau nên nhờ Qoèo đi ra xã
đóng dùm, bà dặn kỹ là nhớ khi đóng phạt xong rồi thì đi đâu hãy đi. Qoèo nghĩ
tại mình bà Tính mới bị phạt nên sốt sắng đi, cắm đầu cắm cổ ra xã, cầm tiền
với cái giấy báo khư khư trong tay, ai hỏi chi cũng không nói, nói ra sợ quên
rồi lỡ việc lớn.
Qoèo đi
sớm chứ ra xã chẳng có thấy ai làm việc. Qoèo ngồi chờ mãi đến khi nộp phạt
xong ra về thì trời đã nắng chang chang. Lúc đi ngang qua trạm xá thấy có bóng
cây da mát rượi Qoèo dừng lại nghỉ cho đỡ mệt. Mới đứng có một chút xíu thì ai
đó gọi:
-
Ê Qoèo! Vào trong này chơi đi!
Qoèo
nghe lạ, ai lại kêu mình ? Qoèo tò mò bước vô. Thì ra là anh Bảy - phó chủ
tịch, nhà ở thôn Gia Cát Thượng, anh đưa chiếc ghế nhựa cho Qoèo ngồi rồi ghé sát
tai:
-
Mày thích cô Hương không, cô ấy thương mày lắm đó!
Qoèo
cười khà khà, nhìn theo phía tay anh Bảy chỉ. Một cô gái mặc bộ đồ trắng muốt
đang ngồi băng bó cho bệnh nhân, Qoèo thấy cô đẹp quá chừng chừng, chưa bao giờ
Qoèo gặp một cô gái đẹp như thế.
-
Thiệt không? Cổ thương tui thiệt không? Mà sao cổ không thương anh Bảy?
Câu
hỏi ngu ngơ làm anh Bảy giật mình.
-
Tao…đã có vợ con, mày còn là trai tân nên cổ mới thương mày chớ!
Anh Bảy
có gia đình rồi mà còn tiếc của đời, tại cô Hương đẹp lại không chịu yêu một
ai. Nghe nói thời sinh viên cô cũng yêu một anh cùng trường, thậm chí giúp đỡ
mọi thứ cho anh chàng ấy học hành nhưng khi ra trường thì anh chàng ấy đi cưới
con gái của ông giám đốc bệnh viện để có được chỗ làm tốt. Buồn đời, buồn tình,
ra trường cô tình nguyện xin đến làm ở tận cái xã này. Không chỉ anh Bảy mà
nhiều người cũng tán tỉnh cô Hương nhưng tim cô không còn rung động nữa, biết
làm sao được, tình yêu đâu có thể so sánh với bất kỳ thứ nào khác. Nghe Qoèo
hỏi, anh Bảy như chạm tự ái, anh vỗ vỗ vô vai Qoèo:
- Mày ở
lại nói chuyện với cô Hương, anh có việc phải về trước nghe !
Qoèo
gật gật đầu, chờ cho anh Bảy nổ máy xe đi khỏi mới lại gần cửa đứng nhìn cô
Hương, Qoèo mân mê cái vạt áo rách hồi lâu, rồi bỗng nhiên Qoèo bước nhanh
lại cô Hương và hỏi:
-
Cô Hương…thương tui thiệt hông ?
Cô
Hương giật mình làm rơi cái kéo, nãy giờ cô mải làm không chú ý, bây giờ nhìn
lên, cô cười cười, nhưng rồi biết là anh Bảy xúi bậy, cô nghiêm mặt quát:
-
Mày khùng hả ?
-
Tui… tui chỉ hỏi vậy thôi mà !
- Về
đi, đứng đó tao tiêm cho một mũi vô mắt là đui luôn đó !
Cô
Hương dứ dứ cái ống tiêm, Qoèo thấy cũng ớn, định bỏ về nhưng trời còn nắng
quá, chợt nhớ lại lời dặn của anh Bảy nên đi loanh quanh trạm xá chơi, gặp chị
Hiền cùng xóm làm trong trạm xá, chị cũng mặc đồ trắng, Qoèo liền hỏi:
- Cô
Hương thương tui phải không chị Hiền ?
- Ừ,
thương mày chứ chẳng lẽ thương… tau !
Chị
Hiền trả lời mà không cần nghĩ, nói xong chị quay mặt và bụm miệng cười. Cái
Hương kén quá, chị chỉ chọc cho vui thôi. Nghe vậy Qoèo mừng quá đi một mạch về
nhà. Qoèo đi nhanh lắm, bước chân thình thịch, thấy Qoèo đi là xe cũng phải né,
còn khi Qoèo đi xe đạp là người đi bộ cũng phải tránh từ xa chứ sợ Qoèo mang vô
thì khổ. Có hôm Qoèo đi đâu đó, ăn mặc chải chuốt mượt lắm, khi dong xe xuống
dốc, chân dốc lại có cái cống nhô lên, xe nẩy lên, Qoèo cùng xe ngã lăn quay
xuống ruộng, hư một vạt lúa, Qoèo lấm lem bùn. Qoèo quay về tắm rửa thay bộ đồ
mới. Qoèo đi ba lần vẫn chưa qua khỏi cánh đồng làng. Khi còn bộ đồ cuối cùng
Qoèo không đi xe nữa mà đi bộ. Còn lần thấy bé Chút mang chiếc cặp to đùng đi
học về giữa trời nắng như đổ lửa, đường lại xa, Qoèo liền chở dùm. Mẹ bé Chút
hú hồn hú vía dặn là thấy anh Qoèo thì tránh xa coi chừng chết có ngày !
Qoèo về
không kịp đưa biên lai cho bà Tính mà lôi chiếc xe đạp trong buồng ra ra hiên
sửa, xe bị hư cái ghi đông do lần trước Qoèo té, cũng chẳng thèm nấu cơm trưa
mà hì hục sửa cả buổi chiều, đến chập tối mới xong. Qoèo đi tắm rửa, hái lá
chanh gội đầu cho mượt tóc, thay bộ đồ đẹp nhất, đi ra trạm xá. Qoèo nghĩ lúc
trưa tại Qoèo đi bộ nên cô Hương đuổi về, bây giờ Qoèo có chiếc xe đạp rồi,
Qoèo sẽ chở cô Hương đi chơi, nhất định Qoèo sẽ chở cô Hương đi chơi.
Khi đến
nơi Qoèo chẳng thấy cô Hương đâu, Qoèo ngồi chờ mãi chờ mãi cho đến lúc trời
tối thui. Qoèo dắt xe ra khỏi sân trạm xá nhưng không còn thấy đường về, Qoèo
ra dựng xe bên gốc da và ngủ lại, Qoèo nghĩ sáng ra cô Hương dậy quét sân sớm,
thế nào Qoèo cũng gặp.
Khuya,
sương lạnh từ tán lá da chảy xuống làm Qoèo tỉnh giấc. Trăng cuối tháng cũng
vừa mọc khỏi rặng cây, sáng lờ mờ. Qoèo ngồi dậy, muỗi vo ve hai bên tai, cắn
vô chân, cắn trúng chỗ mắt cá, đau điếng. Qoèo đứng dậy ngần ngừ, dắt xe đi
về.
Đến
cánh đồng làng thấy có ánh đèn chập chờn ở mép bờ mương, Qoèo ghìm hai tay vô
ghi đông thật chặt, bước từng bước. Nghe tiếng sột soạt và thấy bóng người nhờ
nhờ, ánh đèn cũng vụt tắt, Qoèo cũng dừng lại không dám bước thêm bước nào nữa,
hai đầu gối cũng va vào nhau lập cập. Chẳng lẽ đứng miết ở đây, quay lại thì
biết đi đâu ? Qoèo còn chần chừ thì có tiếng hỏi, giọng nghe quen lắm:
- Ai?
- Qoèo
đây mà!
Qoèo
mừng húm, vậy mà Qoèo cứ tưởng ma. Qoèo bước mạnh chân. Ánh đèn cũng được bật
sáng lên, Qoèo dòm dòm:
- Sao
anh Ba chích cá khuya vầy chưa về ?
Anh Ba
Gà cũng mừng húm, mới đầu anh tưởng cán bộ đi bắt sẽ thu bộ sò, mất bộ sò
thì không biết mấy đứa con nhỏ nhà anh ăn cơm với gì. Anh định nói là phải lén
đi chích khuya chứ đi sớm hay ban ngày, bị cán bộ xã bắt thì sao, nhưng cái
thằng Qoèo này khùng mà nói với nó làm gì.
- Chích
khuya mới…nhiều cá, mày đúng là khùng, không biết cá đi ăn khuya à ? Mày đi đâu
giờ này mới về ?
-
À, trời tối quá, tui ra nhà bạn chơi rồi…ngủ quên !
Anh Ba
cười sằng sặc. Thằng Qoèo nói dóc dữ, ai mà thèm làm bạn với nó ! Qoèo cũng
cười theo rồi dòm vô cái giỏ anh mang bên hông, thấy chỉ có mấy con cá nhỏ xíu.
Ừ bây giờ cá mú đâu còn khi cứ dùng thuốc cỏ, thuốc trừ sâu tràn lan, không như
ngày Qoèo còn nhỏ, ra đồng một chút xíu là bắt cá về ăn mệt nghỉ. Qoèo vẫy tay
bái bai (chữ này Qoèo học lõm của mấy đứa nhỏ xóm dưới) anh ba Gà, về tới nhà
nhìn xuống vẫn thấy ánh đèn lúc sáng lúc tối theo dọc con mương.
Mấy bữa
Qoèo đi làm xa, về trễ, tối đến trời không có trăng, Qoèo chưa mua đá pin kịp.
Không thấy Qoèo ra mấy người ở trạm xá cứ cáp đôi cô Hương mãi, cô Hương chỉ
cười, không giận. Hơi đâu giận người khùng ! Cũng như cô Hương nếu hay giận thì
làm sao làm được bác sĩ ở nơi heo hút này.
Hết làm
xa, Qoèo ra trạm xá nhưng chỉ đi loanh quanh, Qoèo gặp chị Hiền, gởi bức thư.
Chị Hiền đưa cho cô Hương, cô Hương biểu đem ra coi, thư viết nhiều lắm trong
đó có đoạn: “ ANH muốn làm dòng sông để tắm mát EM vào mùa đông và sưởi ấm EM
vào mùa hè… ”. Khùng, đúng là khùng ! Lại còn có từ YÊU trong đó nữa
chứ ! Khùng hết mức, khùng hết chỗ nói ! Chị Hiền nói ai nói thằng Qoèo khùng,
khùng sao biết nói tiếng yêu. Cô Hương cười đến chảy cả nước mắt. Anh Bảy nghe
cũng cười thầm.
Mấy hôm
sau cả xóm làm đường, Qoèo cũng đi làm đường. Qoèo nói phải làm con đường chứ
mỗi lần đi bị té thì phải về tắm và thay đồ lại mệt lắm, tức lắm ! Chưa nói mùa
mưa đến, đất bùn nhão nhoẹt lún tới đầu gối, Qoèo đã hai lần mất dép, đều là
dép bên chân phải, một chiếc dép rọ và một chiếc dép Lào, nó lún dưới bùn Qoèo
tìm hoài hổng có ra, mất một chiếc là quẳng luôn chiếc kia. Sau này rút kinh
nghiệm Qoèo mua đôi dép mới cùng loại với dép cũ, nếu bị đứt hay mất một chiếc
thì còn tận dụng được chiếc còn lại. Đáng lý ra con đường đã được tráng bê
tông từ lâu rồi nhưng trong khi kinh phí nhà nước cho thì dân bận làm mùa, tổ
trưởng lại không hăng hái nên bỏ lỡ dịp, bây giờ làm, xin kinh phí 30 phần trăm
cũng khó nên phải tự làm thôi, trước hết là đóng góp để đúc xi măng mấy cái
cống và san bớt cái con dốc bên đồi cho thấp xuống, lấy đất đổ xuống con đường
giữa đồng cho cao chứ mỗi mùa mưa lũ, nước cứ cuốn trôi hết.
Mấy
chục người cùng đào con dốc rồi kéo đất bằng xe bò, Qoèo cũng cầm cần kéo một
chiếc xe bò. Mới sáng Qoèo khỏe lắm, kéo không cần người đẩy nhưng gần đến trưa
có đến hai người đẩy mà cũng bị té, lại té sấp. Qoèo đứng dậy giải thích:
- Không
phải tui yếu mà do hết xăng (ý nói là đói bụng), cái chân bước theo không kịp
tui mới ngã chứ bộ, nếu không thì còn lâu !
Ai cũng
ôm bụng cười, nhưng nhìn kìa, máu từ miệng Qoèo chảy ra kìa, có gãy răng nữa
hay không ? Qoèo hả miệng cho mọi người dòm rồi phun phun, không thấy cái răng
nào văng ra hết, như thế là không bị gãy, cũng may hai cái răng cửa đã bị gãy
mất chứ không thì…Bị dập môi rồi kìa, phải chở thằng Qoèo đi thôi, mấy phụ nữ
la lên. Đi làm đường không ai có xe. Anh Cả chạy về lấy xe chạy ra nhưng Qoèo
chạy bộ bằng đường tắt qua cánh đồng Gia Cát Đông để đến trạm xá mất rồi.
Cô
Hương hỏi có bảo hiểm không. Qoèo không nói, chỉ lắc lắc cái đầu. Cô nghĩ thầm
trong bụng, không để Qoèo làm tới, không được để anh Bảy đắc ý, lần này thì
biết tay bà nghe ! Cô Hương lấy nước muối và oxi già xát mạnh vô miệng Qoèo,
chỗ máu đang rỉ ra, cô khâu lại mà không tiêm thuốc tê, khâu xong cô còn
nghiến răng xát thêm nước muối mấy lần, Qoèo cắn răng chịu đau, lại còn cười
mếu máo.
- Có
tiền mua thuốc không ?
Qoèo
lại lắc đầu, mặt Qoèo hơi cúi xuống một chút. Cô Hương thích hỏi thế thôi chứ
dư sức biết Qoèo làm chi có tiền. Khi Qoèo bước đi, cô Hương gọi lại cho mấy
viên thuốc kháng sinh, lọ Povidine với bịch bông hấp, cô nói như ra lệnh:
- Về
nhà xức vô, tuần sau ra đây cắt chỉ !
Qoèo
cảm ơn rối rít, đi rồi mà cứ quay lại hoài. Chưa đủ tuần, Qoèo đã ra trạm xá.
Hôm đầu cô Hương không chịu cắt chỉ, hôm sau Qoèo lại ra tiếp. Cô Hương nghĩ
cắt quách cho xong để nó khỏi ra nữa, Thấy miệng Qoèo cũng đã lành lành, da
thịt nó hiền cắt sớm một vài bữa cũng không chi. Cô lại nghiến răng nghiến lợi
cầm kéo cắt, Qoèo cứ nhăn mặt cười, xong xuôi cô Hương nói:
- Lành
rồi đó, từ rày đừng có ra đây nữa nghe chưa !
Qoèo
gật gật cái đầu rồi cũng đi về, trông Qoèo buồn thiu. Mấy bữa Qoèo còn đau
miệng không đi làm đường, Qoèo ở nhà buồn lắm. Rồi trời đổ mưa, năm nay mùa mưa
đến sớm, mưa liên tiếp mấy buổi chiều liền.
Chiều
đó trời cũng mưa to, nước cứ rơi xuống vườn chuối sau hè lộp độp, Qoèo ngồi nhà
nghe buồn quá không biết làm gì, lát sau thấy Qoèo ôm cái tay đầy máu, đội cái
nón cời chạy ù ra trạm xá. Không có cô Hương ở đó, chị Hiền cũng đi đâu mất,
trời mưa to sấm sét thế này mà đi đâu hết vậy cà ? Chờ ở trạm xá lâu lắm chẳng
có ai về, máu ở tay nhỏ cả xuống bậc thềm, Qoèo xé vạt áo quấn đỡ. Rồi máu cũng
cầm lại, Qoèo nghe cũng bớt đau. Qoèo nhìn ra đường thấy người ta mang áo mưa,
mang tơi đi xuống phía sông, mang theo nhá (*), giỏ bội với sào dài, chắc là để
bắt cá. Thấy thich thích Qoèo cũng đi theo. Người đứng ở hai bên bờ sông bắt cá
đông lắm. Cá từ hồ chứa nước trôi theo mặt tràn ra bị va đập vào đá, vào cây
cối hai bờ sông mà chết, không chết cũng ngất ngư trôi dạt vô bờ, nào là cá mè
cá chép, cá trắm…
-
Trời năm nay lạ thiệt, mới mấy cây mưa nước lũ đã dâng cao như lũ năm Thìn !
-
Có chi đâu mà lạ, tại rừng đầu nguồn bị chặt bị đốt hết, không có nước lũ mới
lạ !
-
Chứ có cái hồ chứa nước Phú Long đó chi, hồ sẽ điều tiết lưu lượng nước chứ !
-
Ôi, mấy cái ông thủy lợi ! Mùa nắng thì đóng hổ khảo bắt ép nông dân ký nộp lúa
nước, mùa mưa thì không xả theo đập tràn mà xả thả ga theo kênh, kênh lại không
chịu nạo vét, nước tràn vô ruộng, dân đồng Rộc gieo sạ không được, thủy hại thì
có !
-
Nhưng có cái hồ chứa thì mỗi mùa lũ còn có cá để bắt chứ…
Chẳng
lẽ công trình thủy lợi to đùng như thế chỉ để nuôi cá ? Qoèo nghe người đứng
bắt cá bàn tán xôn xao cũng thấy vui vui, Qoèo cũng xuống sát bờ sông để coi
thử có con cá nào dạt vô không. Qoèo đứng thật xa mọi người để mọi người không
chọc, Qoèo không thích mọi người cứ nói Qoèo khùng, với lại Qoèo không
thích giành giật với ai, họa may có cá vô phước dạt vô thì Qoèo còn bắt được.
Mấy lần Qoèo phải thụt lùi vì nước dâng lên chỗ Qoèo đứng, nước mấp mé triền
ruộng gò. Qoèo đứng gần một bụi cây duối, có mấy nhánh lài đang trổ bông bò
ngang. Qoèo bứt mấy bông cầm, chút nữa thấy bãi cứt trâu nào thì cắm. Nghe nước
trên kia réo ầm ầm, Qoèo nhìn lên phía cây cầu Chìm bị nước phủ qua. Chắc lại
hư thôi vì cây cầu đang làm mới, phá cũ làm mới chứ cũng chỉ cao hơn có vài
phân chứ mấy, sao người ta không làm cao hẳn lên không biết, mà làm chi mà lâu
lơ lâu lắc rứa, lần trước Qoèo đi ngang qua đây đã thấy khởi công rồi, cũng đã
mấy năm chứ có ít đâu, bây giờ vẫn chưa xong. Qoèo giật mình khi có tiếng kêu
nhao nhao:
-
Cá ra nhiều lắm bà con ơi !
Qoèo
cũng nhìn ra sông, mưa giăng mù mịt, đứng cách mấy mét cũng không nhìn rõ, dòng
nước đỏ ngầu ngầu chảy cuồn cuộn, ai cũng lo bắt cá, chỉ có Qoèo đứng chờ, có
mấy con cá ngất ngư trôi dạt vô gần đến chỗ Qoèo đứng, Qoèo cũng không dám
nhảy xuống, Qoèo biết mình bơi không có giỏi lắm, mấy ngón tay lại bị đau, trời
mưa thế này xuống nước lạnh thì đau lắm. Lại có tiếng đứa con nít kêu to:
-
Con cá kia mới to kìa, sắp trôi lại gần chỗ anh Qoèo đứng đó !
Qoèo
lao xuống dòng nước đang réo sùng sục, ngụp lặn, bờ gần xít xìn xịt, Qoèo với
tay cũng không tới, nước lại cuốn Qoèo ra giữa dòng, có lúc chẳng thấy Qoèo
đâu, Qoèo bị dòng lũ nhấn chìm, có lúc thấy Qoèo trôi qua bờ đá, có lúc thấy
Qoèo với được một nhánh cây sung. Nước mạnh quá nhánh sung giữa dòng cũng bị
tước mà trôi theo Qoèo. Qoèo cố sức vùng vẫy, thấy Qoèo ôm được một gốc cũi
khô. Cuối cùng Qoèo mắc lại trong lùm gai tre gần bờ, có người vừa chạy tới vừa
la:
- Thằng
Qoèo thế mà giỏi, đã bắt được con cá thiệt to, chắc là cá mè chúa!
Mọi
người chạy đến, không phải cá. Cô Hương. Giòng sào ra vớt được Qoèo và cô Hương
vào bờ, không thấy ai còn thở cả, cô Hương mềm nhũn, mắt Qoèo thì trợn ngược,
trắng dã.
- Huớ
làng huớ xóm ! Có người chết ! Huớ xóm huớ làng !
Chị
Hiền nghe vội mang áo mưa chạy xuống, thấy cô Hương nằm sóng soài trên bãi cỏ
liền nhào tới sờ mũi sờ ngực, tim còn đập nhưng yếu lắm. Chị Hiền nhờ mọi người
xách nhổng hai chân cô Hương lên, nước trong miệng chảy ra đục ngầu rồi đặt cô
xuống, mấy người cởi áo mưa cầm bốn góc đứng che. Chị Hiền hà hơi thở ngạt và
ấn ngực, cô Hương dần dần thở được. Chị Hiền nói mưa gió thì đừng có đi đỡ đẻ
trong tuốt Thuận Long chi nhưng cô Hương không nghe, bây giờ ra nông nổi này.
Thấy lũ sao không chờ nước rút hãy qua sông, chị Hiền khóc thút thít.
Qoèo
cũng được sơ cứu như thế nhưng người Qoèo đã lạnh lắm rồi, tay chân Qoèo cứng
đơ đơ, mắt cứ trợn ngược.
Nghe
tin Qoèo trôi sông, già trẻ xóm Qoèo chạy ra thăm, bu quanh đông nghịt. Bé Chút
chen đám người chui lại chỗ Qoèo nằm, cầm cái tay dập nát của Qoèo khóc hu
hu:
- Hồi
chiều con còn thấy ảnh lấy cán dao đập vào tay cho chảy máu kia mà!
Mọi
người tròn xoe mắt, đúng là cái thằng Qoèo khùng, khi không lại đập mấy ngón
tay dập ra thế kia ! Nghe tiếng con nít khóc, mắt cô Hương từ từ mở ra, rồi như
kiếm tìm điều gì, khi nhìn thấy Qoèo mắt cô sáng lên và mỉm cười. Có người thấy
lồng ngực Qoèo cũng mấp máy.
___________
Nhá:
một dụng cụ dùng để bắt cá sông của người miền Trung.